Meer informatie over omschrijving en terminologie

 

Omschrijving

Onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (OLK) zijn klachten die na voldoende medisch onderzoek niet of onvolledig te verklaren zijn door een bekende somatische aandoening. Wetenschappers spreken ook van ‘somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten’. Het belangrijkste onderscheid tussen OLK en verklaarde lichamelijke klachten is het verloop van de klachten. Als lichamelijke klachten niet herstellen binnen de gebruikelijke tijd terwijl daar geen somatische aanleiding voor is of de aanleiding is inmiddels verdwenen, spreekt men van OLK. Als deze klachten langer dan 6 maanden aanhouden en de patiënt ervaart aanzienlijk leed en beperkingen voldoen zij aan de DSM-IV criteria voor een somatoforme stoornis. OLK en somatoforme stoornissen kunnen in allerlei vormen voorkomen bijvoorbeeld als pijnklachten, chronische vermoeidheid, buik- maag- en darmklachten en uitvalsverschijnselen. Elk medisch specialisme kent zijn eigen onvoldoende verklaarde syndromen. Voorbeelden zijn het prikkelbare darmsyndroom bij gastro-enterologie, het chronisch vermoeidheidssyndroom bij infectieziekten, onverklaarde pijn op de borst bij cardiologie en fibromyalgie bij reumatologie.

DSM-IV terminologie

De geestelijke gezondheidszorg classificeert via de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM). De huidige DSM-IV beschouwt als gemeenschappelijke kenmerk van somatoforme stoornissen ‘de aanwezigheid van lichamelijke klachten die de suggestie wekken van een lichamelijke aandoening en die niet volledig verklaard kunnen worden door een lichamelijke aandoening, door het directe effect van het gebruik van middelen of door een andere psychische stoornis,bijvoorbeeld een paniekstoornis’ (American Psychiatric Association, 2000). De volgende stoornissen worden onderscheiden: 

 • somatisatiestoornis

• ongedifferentieerde somatoforme stoornis

• conversiestoornis

• pijnstoornis

• hypochondrie

• stoornis in de lichaamsbeleving;

• somatoforme stoornis niet anderszins omschreven (NAO).

Veel voorkomende termen

In de literatuur en praktijk worden verschillende algemene termen gebruikt voor lichamelijk symptomen die na adequaat medisch onderzoek niet voldoende kunnen worden verklaard. Veel voorkomende termen zijn (o.a. uit Dieren van, & Vingerhoets,2007) : 

  • Aspecifieke chronische klachten
  • Aspecifieke klachten
  • Aspecifieke lichamelijke klachten
  • Beroepsziekten
  • Chronisch klaaggedrag
  • Chronisch nerveus-functionele klachten
  • Chronische aspecifieke lichamelijke klachten
  • Chronische klachten
  • Functioneel syndroom
  • Functionele stoornis
  • Functionele klachten
  • Functionele somatische stoornissen
  • Lichamelijk onverklaarbare klachten
  • Medisch onverklaarde klachten
  • Medisch onverklaarde lichamelijke klachten
  • Medisch onverklaarde somatische symptomen
  • Modeziekte
  • Moeilijk interpreteerbare klachten
  • Moeilijk objectiveerbare aandoeningen
  • Moeilijk objectiveerbare klachten
  • Nerveus functionele klachten
  • Niet-objectiveerbare ziekten
  • Onbegrepen klachten
  • Onverklaarbare chronische ziekten
  • Onverklaarbare chronische klachten
  • Onverklaarbare klachten
  • Onverklaarde lichamelijke klachten
  • Onverklaarde somatische symptomen
  • Onvoldoend verklaarde lichamelijk klachten
  • Psychogene klachten
  • Psychogene stoornis
  • Psychogene superpositie
  • Psychosomatiek
  • Psychosomatische klachten
  • Psychosomatische ziekten
  • Somatisatie
  • Somatisatieklachten
  • Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten
  • Somatische fixatie
  • Somatoforme stoornis
  • Somatoforme verschijnselen/klachten
  • Substraatloze diagnose
  • Substraatloze klachten/ beelden
  • Vage klachten
  • Vage lichamelijke klachten
  • Ziektebeeld met/zonder anatomisch substraat

 

Literatuur

 American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 4th Edition Text Revision. Washington DC: American Psychiatric Association.

 Dieren, Q. van, & Vingerhoets, A.J.J.M. (2007). Medisch onverklaarde somatische  symptomen zijn geen onverklaarbare, onbegrepen of vage lichamelijke klachten.Tijdschrift voor Psychiatrie, 49, 823-834.